Node.js Joyent firması tarafından geliştirilen açık kaynak kodlu bir suncu tabanlı yazılım mimarisidir. Node-Webkit ve benzeri yazılımlar ile istemci (client) tarafında çalışabilme yeteneğine kavuşmuştur. Chromium tarayıcısının Javascript motoru Google V8 ile çalışır. Veri tabanı bağlantıları dahil her şey Javascript ile kodlanır.

Node.js’nin bu kadar popüler olmasının en önemli sebebinin socket.io olduğunu düşünüyorum. Php, Asp.Net ya da diğer sunucu taraflı (server-side) programlama dillerinde oluduğu gibi IO bloklamadan olaylar (event) yaratabilmesi, özellikle chat uygulamaları gibi projeler için “velinimet” niteliği taşıyor. Php veya Asp.Net gibi eski usul bir sunucu taraflı programla dilinde basit bir chat uygulaması yazmak isterseniz, kaba tarifle önünüze iki yol çıkıyor. Birincisi “pooling” yöntemi ile 2 saniyede bir sunucuya yeni mesaj olup olmadığını sorgulamak. İkincisi ise ajax veya başka bir üçüncü parti (thirt party) kütüphane kullanmak. Bu iki yöntem arasında, ikincisi birincisinde daha mantıklı olsa da üçün yol Node.js çok daha mantıklıdır.

Bu felsefi düşüncelerimi paylaştıkdan sonra Node.js’nin kurulumuna geçebiliriz. Node.js Windows, Mac OsX, Linux, Solaris işletim sistemlerine resmi destek sunar. Unix standartlarını benimsediği için BSD ve diğer Unix benzetimlerinde (Unix-like) rahatça çalıştırılabilir.

Node.js Nasıl Kurulur?

  • Windows Kurulumu:

http://nodejs.org/download/ adresinde indirme sayfasına ulaşabilirsiniz. Bu sayfadan Windows yükleyicisi (installer) edinebilirsiniz. Dosyayı indirdikden sonra klasik “next-next-install” mantığı ile yazılımı bilgisayarınıza kolyaca kurabilirsiniz. Başlat mönüsünden Node.js > Node.js command prompt yolu ile Node.js gömülü komut satırına ulaşabiliriniz.

  • Linux Kurulumu:

Node.js popüler Linux dağıtımlarının depolarında mevcuttur. Debian türevi dağıtımlarda (Ubuntu, Mint, Elementary) “apt-get install nodejs”, Redhat türevi dağıtımlarda (Cent Os, Fedora) “yum install -y nodejs”, Suse türevi dağıtımlarda (Opensuse) “zypper in nodejs nodejs-devel”, Arch Linux’da ise “pacman -S nodejs” komutlarını kullanarak ya da dağıtımların grafiksel paket yöneticilerini kullanarak kurabilirsiniz.

  • Mac Kurulumu:

http://nodejs.org/download/ adresinde indirme sayfasına ulaşabilirsiniz. Buradan Mac OS X kurulum (installer) dosyasını indirebilirsiniz. İndirme işlemini bitirdikten sonra kolay bir kurulum sihirbazı ile kurulum işlemini tamamlayabilirsiniz. İsterseniz Bash yardımı ile Homebrew için “brew install node” komutu ya da MacPorts için “port install nodejs” komutunu kullanabilirsiniz.

Kurulumu bitirdikden sonra komut satırınıza “node” yazdığınızda, Python ile aşina olanların bilecekleri IDLE tarzında konsol tabanlı bir yapı göreceğiz. Bu konumdayken “Console.Log(“Merhaba Dünya”)” yazdığımızda, alt satırda “Merhaba Dünya” yazısını görebildiysek eğer kurulum başarılı demektir.

Node.js ile İlk Buluşma!

Masaüstünüzde veya ev klasörünüzde (/home/-kullanıcı_adiniz-) “Node” ismine sahip bir dosya klasörü oluşturalım, ve içerisine “app.js” ad ve uzantısına sahip bir dosya oluşturalım. Oluşturduğumuz dosyayı Gedit veya benzeri (Kedit, TextEdit, Notepad) basit bir metin editörü ile açalım. Orjinal Node.js dökümanlarından aldığım bir örnek ile küçük bir başlangıç yapalım. Aşağıda resimde bulunan kodları yazalım.

node1

Birinci satırda, Node.js’nin temel http işlevlerini kullanabilmesi için http kütüphanesi çağırdık.

İkinci satırda, biraz ingilizcesi olan herkesin anayabileceği gibi bir Http sunucusu oluşturduk. “Req” değerinde “request”leri, “res” değerinde “response” değerlerini ayarlıyoruz.

Üçüncü satırda, oluşturduğumuz verinin bir “text/plain” olduğunu belirtiyoruz.

Dördüncü satırda, ekrana “Hello World” değerini yazdırıyoruz.

Beşinci satırda, dinlenecek liman (port) ve sunucuyu belirtiyoruz. 1337 portunu ve lokal sunucuda çalıştığımız için “127.0.0.1” değerlerini yazıyoruz.

Altıncı satırda, sunucunun başlatıldığına dair basit bir günlükleme (log) işlemi yapıyoruz.

 

Komut satırı ile klasörümüzün içerisine girelim (cd /home/-kullanici_adiniz-/Node/) ve “node app.js” komutunu çalıştıralım. Komut satırında günlükleme (log) yazınızı görüyorsanız, sunucunun doğrubir şekilde çalışıyor demektir. Hemen bir internet tarayıcısı açın ve http://127.0.0.1:1337/ adresine girin.

node2

Eğer yukarıda ki resime benzer bir çıktıya ulaşabildiyseniz tebrikler! Sizin emeğiniz ile ortaya çıkmış, şimdilik fazla gelecek vaat etmeyen bir sunucu yazılımınız var. Eğer herhangi bir sorunla karşılaştıysanız yorum bırakabilirsiniz.

Facebook'dan yorumla